نسخه‌هاى بازماندهء داستانهاى آن دوره بيشتر در هندوستان كتابت شده است تا در ايران « 1 » . پيداست كه باوجود سياست دينى در ايران عهد صفوى ، داستانهاى دينى و آنها كه ريشهء مذهبى داشته باشد ، درين عهد كم نبود و حتى بعضى از آنها مانند حمزه‌نامه ( رموز حمزه ) ، و داستان شاه مردان على ، و مختارنامه ، و هفتاد و دو خروج و ابو مسلم‌نامه درين عهد رواج بسيار داشته‌اند . بعضى ازين داستانها مانند ابو مسلم‌نامه و داستان امير حمزه ( رموز حمزه ، حمزه‌نامه ، داستان امير المؤمنين حمزه . . . ) بيقين از دورانهاى پيش بدين عهد انتقال يافته‌اند و بعيد نيست كه آنهاى ديگر نيز همين حال را داشته باشند ليكن نسخه‌هايى كه امروز از آنها داريم عادة بازمانده از عهد صفوى و بيشتر آنها تحرير منشيان يا داستانگزاران همان دوره‌اند . دنبالهء اين روايتها ، تحريرها ، استنساخها ، دخل و تصرف‌ها تا بعهد قاجارى كشيده شد و اثر اين هر دو دوره در نسخه‌هايى كه امروز از داستانهاى مذكور داريم مشهودست . معرفى اين داستانها را با ذكر داستان سياحت آدم آغاز مىكنيم كه بسال 1305 ه . ق در بمبئى بطبع رسيد . اين داستان را ، اگرچه قهرمان آن آدم صفى الله است ، نمىتوان كاملا دينى شمرد و بهتر آنست كه در آن بيشتر بجنبهء اساطيرى تكيه كنيم . از نكته‌هاى گفتنى دربارهء اين داستان آنكه گيومرث ، نخستين بشر اوستايى و نخستين پادشاه قسمت اساطيرى از روايتهاى كهن تاريخى ما ، درين داستان چون ساحر و افسونگرى معرفى شده است . ايران‌شناس نام‌آور فقيد آرتور كريستن سن رحمة الله عليه خلاصهء اين داستان را

--> ( 1 ) - آقاى رسول جعفريان در مقالهء ممتع خود زير عنوان « نقش قصه‌پردازان در تاريخ اسلام » ( كيهان انديشه ، شمارهء 30 ، خرداد و تير 1369 ، ص 121 - 144 ) موضع منفى ائمهء شيعه ( ع ) را در برابر قصاص بتفصيل مورد بحث قرار داده است . خواننده براى در دست داشتن اطلاعات موثق دربارهء سوابق مخالفت عالمان شيعه با داستانگزاران بمقالهء مذكور مراجعه فرمايد .